GreekRussian (CIS)
Προς Γαλάτας επιστολή 1 (Χαιρετισμός - Ἀπαγόρευσις τοῦ Παύλου ἀπὸ τοὺς Γαλάτας - Τὸ εὐαγγέλιόν του τὸ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ ἀνθρώπους)

Χαιρετισμός

1 Ὁ Παῦλος, ἀπόστολος ἐντεταλμένος ὄχι ἀπὸ ἀνθρώπους οὔτε δι’ ἀνθρώπου, ἀλλὰ διὰ τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τοῦ Θεοῦ Πατρός, ὁ ὁποῖος τὸν ἀνέστησεν ἐκ τῶν νεκρῶν,

2 καὶ ὅλοι οἱ ἀδελφοί, οἱ ὁποῖοι εἶναι μαζί μου, πρὸς τὰς ἐκκλησίας τῆς Γαλατίας·

3 χάρις νὰ εἶναι σ’ ἐσᾶς καὶ εἰρήνη ἀπὸ τὸν Θεὸν Πατέρα μας καὶ τὸν Κύριον Ἰησοῦν Χριστόν,

4 ὁ ὁποῖος ἔδωσε τὸν ἑαυτόν του διὰ τὰς ἁμαρτίας μας, διὰ νὰ μᾶς ἐλευθερώσῃ ἀπὸ τὸν σημερινὸν πονηρὸν κόσμον. Σύμφωνα πρὸς τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ Πατέρα μας,

5 εἰς τὸν ὁποῖον ἀνήκει ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

Ἀπαγόρευσις τοῦ Παύλου ἀπὸ τοὺς Γαλάτας

6 Ἐκπλήττομαι διότι τόσον γρήγορα μεταπηδᾶτε ἐπὸ ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος σᾶς ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ, πρὸς ἄλλο εὐαγγέλιον,

7 τὸ ὁποῖο δὲν εἶναι ἄλλο, μόνον ποὺ ὑπάρχουν μερικοὶ οἱ ὁποῖοι σᾶς ταράσσουν καὶ θέλουν νὰ διαστρέψουν τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

8 Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐμεῖς οἱ ἴδιοι ἢ κάποιος ἄγγελος ἀπὸ τὸν οὐρανόν, σᾶς κηρύξῃ διαφορετικὸν εὐαγγέλιον ἀπὸ ἐκεῖνον, ποὺ σᾶς ἐκηρύξαμεν, αὐτὸς ἂς εἶναι ἀνάθεμα.

9 Ὅπως εἴπαμε προηγουμένως, καὶ τώρα πάλιν σᾶς λέγω, ἐὰν κανεὶς σᾶς κηρύξῃ διαφορετικὸν εὐαγγέλιον ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ παραλάβατε, ἂς εἶναι ἀνάθεμα.

10 Ζητῶ τώρα τὴν εὔνοιαν τῶν ἀνθρώπων ἢ τοῦ Θεοῦ; Ἢ μήπως ζητῶ νὰ γίνω ἀρεστὸς εἰς ἀνθρώπους; Ἐὰν ἐζητοῦσα ἀκόμη νὰ εἶμαι ἀρεστὸς εἰς ἀνθρώπους, δὲν θὰ ἤμουν δοῦλος τοῦ Χριστοῦ.

Τὸ εὐαγγέλιόν του τὸ ἔλαβε ἀπὸ τὸν Χριστὸν καὶ ὄχι ἀπὸ ἀνθρώπους

11 Σᾶς κάνω γνωστόν, ἀδελφοί, ὅτι τὸ εὐαγγέλιον, τὸ ὁποῖον ἐκηρύχθηκε ἀπὸ ἐμέ, δὲν εἶναι ἀνθρώπινον,

12 διότι οὔτε τὸ ἐπῆρα οὔτε τὸ ἐδιδάχθηκα ἀπὸ ἀνθρώπους ἀλλὰ δι’ ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ.

13 Ἔχετε ἀκούσει, βέβαια, τὴν ἄλλοτε διαγωγήν μου εἰς τὸν Ἰουδαϊσμόν, ὅτι δηλαδὴ ὑπερβολικὰ κατεδίωκα τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ καὶ τὴν πολεμοῦσα.

14 Καὶ εἶχα μεγαλύτερες προόδους εἰς τὸν Ἰουδαϊσμὸν ἀπὸ πολλοὺς συνομηλίκους συμπατριώτας μου, μὲ τὸν ὑπερβολικὸν ζῆλον ποὺ ἔδειχνα διὰ τὰς πατρικάς μου παραδόσεις.

15 Ὅταν ὅμως εὐδόκησε ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος μὲ ξεχώρισε ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας μου καὶ μὲ ἐκάλεσε διὰ τῆς χάριτός του, νὰ ἀποκαλύψῃ μέσα μου τὸν Υἱόν του,

16 διὰ νὰ κηρύττω αὐτὸν εἰς τὰ ἔθνη, ἀμέσως δὲν συμβουλεύθηκα ἀνθρώπους,

17 οὔτε ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα πρὸς ἐκείνους ποὺ ἦσαν ἀπόστολοι πρὶν ἀπὸ ἐμέ, ἀλλ’ ἔφυγα εἰς τὴν Ἀραβίαν καὶ πάλιν ἐπέστρεψα εἰς τὴν Δαμασκόν.

18 Ἔπειτα, ὕστερα ἀπὸ τρία χρόνια, ἀνέβηκα εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα διὰ νὰ γνωρίσω τὸν Πέτρον καὶ ἔμεινα κοντά του δέκα πέντε ἡμέρας.

19 Ἄλλον ἀπὸ τοὺς ἀποστόλους δὲν εἶδα παρὰ τὸν Ἰάκωβον, τὸν ἀδελφόν τοῦ Κυρίου.

20 Γιὰ ὅσα σᾶς γράφω ὁμολογῶ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ὅτι δὲν λέγω ψέμματα.

21 Ἔπειτα ἦλθα εἰς τὰ μέρη τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.

22 Προσωπικῶς μάλιστα ἤμουν ἄγνωστος εἰς τὰς ἐκκλησίας τοῦ Χριστοῦ εἰς τὴν Ἰουδαίαν.

23 Μόνον ἄκουαν ὅτι, «Ἐκεῖνος, ποὺ ἄλλοτε μᾶς κατεδίωκε, τώρα κηρύττει τὴν πίστιν, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἐζητοῦσε νὰ ἐξαφανίσῃ»,

24 καὶ ἐδόξαζαν ἐξ αἰτίας μου τὸν Θεόν.

Το αρχαίο κείμενο

1 Παῦλος, ἀπόστολος οὐκ ἀπ' ἀνθρώπων, οὐδὲ δι' ἀνθρώπου, ἀλλὰ διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ πατρὸς τοῦ ἐγείραντος αὐτὸν ἐκ νεκρῶν,

2 καὶ οἱ σὺν ἐμοὶ πάντες ἀδελφοί, ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Γαλατίας·

3 χάρις ὑμῖν καὶ εἰρήνη ἀπὸ Θεοῦ πατρὸς καὶ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ,

4 τοῦ δόντος ἑαυτὸν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν, ὅπως ἐξέληται ἡμᾶς ἐκ τοῦ ἐνεστῶτος αἰῶνος πονηροῦ κατὰ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ πατρὸς ἡμῶν,

5 ᾧ ἡ δόξα εἰς τοὺς αἰῶνας τῶν αἰώνων· ἀμήν.

6 Θαυμάζω ὅτι οὕτω ταχέως μετατίθεσθε ἀπὸ τοῦ καλέσαντος ὑμᾶς ἐν χάριτι Χριστοῦ εἰς ἕτερον εὐαγγέλιον,

7 ὃ οὐκ ἔστιν ἄλλο, εἰ μὴ τινές εἰσιν οἱ ταράσσοντες ὑμᾶς καὶ θέλοντες μεταστρέψαι τὸ εὐαγγέλιον τοῦ Χριστοῦ.

8 ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡμεῖς ἢ ἄγγελος ἐξ οὐρανοῦ εὐαγγελίζηται ὑμῖν παρ' ὃ εὐηγγελισάμεθα ὑμῖν, ἀνάθεμα ἔστω.

9 ὡς προειρήκαμεν, καὶ ἄρτι πάλιν λέγω· εἴ τις ὑμᾶς εὐαγγελίζεται παρ' ὃ παρελάβετε, ἀνάθεμα ἔστω.

10 ἄρτι γὰρ ἀνθρώπους πείθω ἢ τὸν Θεόν; ἢ ζητῶ ἀνθρώποις ἀρέσκειν; εἰ γὰρ ἔτι ἀνθρώποις ἤρεσκον, Χριστοῦ δοῦλος οὐκ ἂν ἤμην.

11 Γνωρίζω δὲ ὑμῖν, ἀδελφοί, τὸ εὐαγγέλιον τὸ εὐαγγελισθὲν ὑπ' ἐμοῦ ὅτι οὐκ ἔστι κατὰ ἄνθρωπον·

12 οὐδὲ γὰρ ἐγὼ παρὰ ἀνθρώπου παρέλαβον αὐτό, οὔτε ἐδιδάχθην, ἀλλὰ δι' ἀποκαλύψεως Ἰησοῦ Χριστοῦ.

13 Ἠκούσατε γὰρ τὴν ἐμὴν ἀναστροφήν ποτε ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ, ὅτι καθ' ὑπερβολὴν ἐδίωκον τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ καὶ ἐπόρθουν αὐτήν,

14 καὶ προέκοπτον ἐν τῷ Ἰουδαϊσμῷ ὑπὲρ πολλοὺς συνηλικιώτας ἐν τῷ γένει μου, περισσοτέρως ζηλωτὴς ὑπάρχων τῶν πατρικῶν μου παραδόσεων.

15 Ὅτε δὲ εὐδόκησεν ὁ Θεὸς ὁ ἀφορίσας με ἐκ κοιλίας μητρός μου καὶ καλέσας διὰ τῆς χάριτος αὐτοῦ

16 ἀποκαλύψαι τὸν υἱὸν αὐτοῦ ἐν ἐμοὶ, ἵνα εὐαγγελίζωμαι αὐτὸν ἐν τοῖς ἔθνεσιν, εὐθέως οὐ προσανεθέμην
σαρκὶ καὶ αἵματι,

17 οὐδὲ ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα πρὸς τοὺς πρὸ ἐμοῦ ἀποστόλους, ἀλλὰ ἀπῆλθον εἰς Ἀραβίαν, καὶ πάλιν ὑπέστρεψα εἰς Δαμασκόν.

18 Ἔπειτα μετὰ ἔτη τρία ἀνῆλθον εἰς Ἱεροσόλυμα ἱστορῆσαι Πέτρον, καὶ ἐπέμεινα πρὸς αὐτὸν ἡμέρας δεκαπέντε·

19 ἕτερον δὲ τῶν ἀποστόλων οὐκ εἶδον εἰ μὴ Ἰάκωβον τὸν ἀδελφὸν τοῦ Κυρίου.

20 ἃ δὲ γράφω ὑμῖν, ἰδοὺ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὅτι οὐ ψεύδομαι.

21 Ἔπειτα ἦλθον εἰς τὰ κλίματα τῆς Συρίας καὶ τῆς Κιλικίας.

22 ἤμην δὲ ἀγνοούμενος τῷ προσώπῳ ταῖς ἐκκλησίαις τῆς Ἰουδαίας ταῖς ἐν Χριστῷ·

23 μόνον δὲ ἀκούοντες ἦσαν ὅτι ὁ διώκων ἡμᾶς ποτὲ νῦν εὐαγγελίζεται τὴν πίστιν ἥν ποτε ἐπόρθει,

24 καὶ ἐδόξαζον ἐν ἐμοὶ τὸν Θεόν.

Προς Γαλάτας επιστολή 2 (Ἡ ἀποστολή του γίνεται ἀποδεκτὴ εἰς τὰ Ἱεροσόλυμα - Ἐπιπλήττεται ὁ Πέτρος - Ὁ τρόπος τῆς δικαιώσεως τοῦ ἀνθρώπου)

Για εβδομαδιαία ενημέρωση με τα κυριότερα θέματα:

Αγία Γραφή

Καινή Διαθήκη
Πότε πιστεύετε ότι θα εμφανιστεί ο αντίχριστος;
 
Αριστείδης Σπανδώνης, Τα θρησκευτικά στη δημόσια εκπαίδευση: εμπόδιο ή εφόδιο για το μαθητή;
Θρησκευτικά
πηγή:  Ναός Αγίου Γεωργίου Γιαννιτσών και Ζωηφόρος
Τα θρησκευτικά στη δημόσια εκπαίδευση: εμπόδιο ή εφόδιο για το μαθητή;
του Αριστείδη Σπανδώνη, Θεολόγου Καθηγητή
Από την περιοδική ἔκδοση Ἱ.Ν. Ἁγ. Γεωργίου Γιαννιτσῶν
τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἐδέσσης, Πέλλης καί Ἀλμωπίας
«ΕΚ ΒΑΘΕΩΝ», Τεύχος 22, Μάρτιος 2011
Ἄν τά Ἑλληνόπουλα δέ μάθουν πρῶτα τό δικό τους πολιτισμό,
τή δική τους γλώσσα, τή δική τους θρησκευτική πίστη, τίς δικές τους παραδόσεις,
τότε πώς θά σταθοῦν μέ κριτικό πνεῦμα καί γόνιμη σκέψη ἀπέναντι
στίς παραδόσεις καί τόν πολιτισμό τῶν ἄλλων;
Πολύ μελάνι ἔχει ξοδευτεῖ τελευταῖα γιά τήν ἀναγκαιότητα ἤ μή τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν στά ἀναλυτικά προγράμματα τῶν ἑλληνικῶν σχολείων της, μετά χρεωκοπίαν, ραγδαίως ἐξελισσόμενης ἐποχῆς μας...
Τό θέμα ἀναπτύχθηκε ἐπαρκῶς ἀπό ἐπιφανεῖς ἐπιστήμονες, ἀκαδημαϊκούς καί ἐκκλησιαστικούς ἄνδρες, καταφατικά ἤ ἀποφατικά. Διατυπώθηκαν πολλές ἀπόψεις, δόθηκαν ποικίλες ἑρμηνεῖες, καί, ἄν μή τί ἄλλο, φάνηκε γιά μιά ἀκόμη φορά τό ζωηρό ἐνδιαφέρον ὅλων γιά τό ζήτημα. Τά δεδομένα πού ἀφοροῦν στό συγκεκριμένο θέμα καί χρήζουν μελέτης εἶναι νομικά, παιδαγωγικά, πολιτιστικά, ἐκπαιδευτικά, κοινωνιολογικά, πολιτικά καί βεβαίως θεολογικά.
Ὡς πρός τή νομική πλευρά ἡ κατάσταση εἶναι σαφής: τό Σύνταγμά μας ὁρίζει στό ἄρθρο 16, παρ. 2, ὅτι: «Ἡ παιδεία ἀποτελεῖ βασική ἀποστολή τοῦ Κράτους καί ἔχει σκοπό τήν ἠθική, πνευματική, ἐπαγγελματική καί φυσική ἀγωγή τῶν Ἑλλήνων, τήν ἀνάπτυξη τῆς Ἐθνικῆς καί Θρησκευτικῆς συνείδησης καί τή διάπλασή τους σέ ἐλεύθερους καί ὑπεύθυνους πολίτες».
Κατά τόν δρ. Νομικῆς καί Ἀντιπρόεδρο τοῦ Ἀρείου Πάγου, Ἀναστάσιο Ν. Μαρίνο, ἡ Ἀναθεωρητική Βουλή τοῦ 1986 καθώς καί ἐκείνη τοῦ 2001, παρά τίς ἀφόρητες πιέσεις πού ἀσκήθηκαν, ἀρνήθηκαν νά συμπεριλάβουν στά ἀναθεωρημένα Συντάγματα τά ἐπιμόνως τεθέντα αἰτήματα περί καταργήσεως τοῦ μαθήματος, ἤ, τουλάχιστον, μετατροπῆς του σέ θρησκειολογικοῦ περιεχομένου. Κατόπιν σχετικῶν προσφυγῶν, τό Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας (ΣτΕ), δέχθηκε ὅτι τό μάθημα τῶν Θρησκευτικῶν πρέπει νά διδάσκεται ὑποχρεωτικῶς κατά τό Ὀρθόδοξο Χριστιανικό Δόγμα, ἐνῶ ἀπαλλάσσονται τῆς παρακολούθησής του ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι θά δηλώσουν ὅτι ἔχουν πρόβλημα συνειδήσεως διότι εἶναι ἄθεοι, ἑτερόθρησκοι ἤ ἑτερόδοξοι(ἀποφάσεις ὑπ᾽ ἀριθ. 3356/1995 καί 2176/1998 τοῦ Στ´ Τμήματος τοῦ ΣτΕ).

Προσπερνώντας τήν ἀνεξήγητη καί ἐπίμονη ἐπαναφορά τοῦ ζητήματος ἀπό ὁρισμένους, σέ νομικό ἐπίπεδο, ἄς ἐξετάσουμε ἄν ὄντως ἐνδείκνυται, ἀπό παιδαγωγικῆς ἀπόψεως, μιά τέτοια ρύθμιση. «Πρέπει νά ἀνήκει κανείς σέ ἕναν πολιτισμό γιά νά μπορεῖ νά μιλάει γι᾽ αὐτόν». Ἡ φράση ἀνήκει στό Ρεζίς Ντεμπρέ, σύντροφο ἐν ὅπλοις τοῦ Τσέ Γκεβάρα, φίλο τοῦ Σαλβαδόρ Ἀλλιέντε, σύμβουλο τοῦ Φρανσουά Μιττεράν.
Ὁ Ρ. Ντεμπρέ εἶναι σήμερα ἕνας ἐξαιρετικά δραστήριος διανοούμενος καί πολυγραφότατος συγγραφέας, πολιτικός μυθιστοριογράφος, δοκιμιογράφος καί καθηγητής φιλοσοφίας, ὁ ὁποῖος, σύν τοῖς ἄλλοις, τό 1981 ἀνέλαβε τή Γενική Γραμματεία τῆς Προεδρίας τῆς Δημοκρατίας.

Τό 2001 ὁ Ρ. Ντεμπρέ ρωτήθηκε ἀπό τόν τότε Ὑπουργό Ἐθνικῆς Παιδείας, σοσιαλιστή Ζάκ Λάνγκ, ἄν μπορεῖ νά διατυπώσει προτάσεις σχετικές μέ τήν ἐπαναφορά τῆς διδασκαλίας τῶν θρησκευτικῶν στά δημόσια σχολεῖα τῆς Γαλλίας. Σημειωτέον ὅτι ἡ Γαλλία, ἀπό τήν ἐποχή τῆς Γαλλικῆς Ἐπαναστάσεως (1789), ἀποκήρυξε ἐπίσημα κάθε σχέση μέ τήν Καθολική Ἐκκλησία καί τή θρησκευτικότητα, ἐν γένει, σέ ὅλες της τις ἐκφάνσεις, ἐνῶ τό 1882 ὁ Ζύλ Φερρύ, Ὑπουργός Δημόσιας Ἐκπαίδευσης τῆς Γ´ Γαλλικῆς Δημοκρατίας, θεμελίωσε μέ τόν ὁμώνυμο νόμο του τό οὐδετερόθρησκο δημόσιο σχολεῖο, βασισμένο στήν ἀρχή τοῦ κοσμικοῦ κράτους. Καμία ἀναφορά σέ κανένα δόγμα, σέ καμία πίστη, σέ καμία θρησκευτική παράδοση. Ἕνας ἰδιότυπος «θρησκευτικός ἀναλφαβητισμός».

Ἡ εἰσήγηση τοῦ Ρ. Ντεμπρέ στό Ὑπουργεῖο Ἐθνικῆς Παιδείας περιέχεται στό βιβλίο του «Ἡ διδασκαλία τῆς θρησκείας στό οὐδετερόθρησκο σχολεῖο», Βιβλιοπωλεῖον τῆς Ἑστίας, Ἀθήνα 2004. Παραθέτουμε ἐνδεικτικά κάποια ἀποσπάσματα: «... ὁ χάρτης τοῦ σύγχρονου κόσμου εἶναι ἀκατανόητος χωρίς ἀναφορά στίς θρησκευτικές δομές τῶν πολιτισμικῶν περιοχῶν» καί «Πῶς νά καταλάβουμε τή φυσική κατάσταση στόν Ρουσσώ ἤ τήν ἐγελιανή ὀδύσσεια ἄν δέν ἔχουμε ἀκούσει ποτέ νά γίνεται λόγος γιά τόν Ἀδάμ καί τήν Εὔα;» (σελ. 19).
Ὁ Ρ. Ντεμπρέ τονίζει μεταξύ ἄλλων τή σημασία τῆς θρησκευτικῆς διδασκαλίας στήν ἐλεύθερη καί ὁλοκληρωμένη ἀνάπτυξη τῆς κρίσης τῶν παιδιῶν: «Δέν τίθεται, ἑπομένως, ζήτημα νά ἐπιφυλάξουμε στό θρησκευτικό φαινόμενο κάποια ἰδιαίτερη τύχη, προικίζοντάς το μέ προνόμια ὑπερθετικά, ἀλλά νά ἐφοδιαστοῦμε μέ ὅλες τίς πανοπλίες πού θά ἐπιτρέψουν στούς γυμνασιόπαιδες καί λυκειόπαιδες νά παραμείνουν πλήρως πολιτισμένοι, διασφαλίζοντας τό δικαίωμά τους στήν ἐλεύθερη ἄσκηση τῆς κρίσης τους».

Ὅσον ἀφορά τήν ἔξαρση τοῦ θρησκευτικοῦ φονταμενταλισμοῦ καί τῆς συνακόλουθης τυφλῆς βίας καί τρομοκρατίας στίς μέρες μας, θεωρεῖ πώς ἡ καλύτερη ἀντιμετώπιση τῶν μισαλλόδοξων παρερμηνειῶν τῆς θρησκείας ἀπό τίς κάθε εἴδους φανατικές παραθρησκευτικές ὁμάδες, δέν εἶναι παρά ἡ αὐθεντική καί ἔντιμη ἑρμηνεία τῶν ἱερῶν βιβλίων τῶν θρησκειῶν, τῆς Βίβλου ἐν προκειμένῳ, ἀπό τούς καθ᾽ ὕλην ἁρμοδίους καί ἐπιστημονικῶς ἐπαρκεῖς ἐκπαιδευτικούς, στά πλαίσια τῆς διαφάνειας καί τῆς ἐγκυρότητας τῆς δημόσιας παιδείας.

Ἀναφέρει χαρακτηριστικά: «Ἡ ἀποπομπή τοῦ θρησκευτικοῦ φαινομένου ἐκτός τῶν τειχῶν τῆς ὀρθολογικῆς καί δημοσίας μετάδοσης τῶν γνώσεων, εὐνοεῖ τήν παθολογία τοῦ πεδίου ἀντί τήν ἐξυγίανσή του... τό σχολεῖο τῆς Δημοκρατίας μας δέν ὀφείλει, ἄραγε, νά σταθεῖ ἀντίβαρο στίς μετρήσεις ἀκροαματικότητας, στούς τσαρλατάνους καί στά σεκταριστικά πάθη; Ἡ ἀποχή δέν ἀποτελεῖ θεραπεία... Ὁ Σκεπτόμενος τοῦ Ροντέν πού κλοτσάει μακρυά τή Βίβλο μέ ἕνα ἀφηρημένο λάκτισμα, λησμονεῖ πώς τό ἱερό βιβλίο δέν ἐξαφανίζεται... Θά τοῦ γίνουν ἀλλοῦ ἀναγνώσεις φονταμενταλιστικές, τόσο πιό ἐπιζήμιες ὅσο οἱ νέοι κατηχούμενοι δέν ἔχουν ἀκούσει καμιά ἑρμηνεία μέ ποιότητα γι᾽ αὐτό τό κείμενο ἀναφορᾶς. Ἔχει ἀποδειχθεῖ ὅτι μιά ἀντικειμενική καί λεπτομερής γνώση τῶν ἱερῶν κειμένων καί τῶν παραδόσεών τους ὁδηγεῖ πολλούς νεαρούς ζηλωτές νά ἀποτινάξουν τήν κηδεμονία φανατικῶν ἀρχῶν, σύν τοῖς ἄλλοις ἐνίοτε ἀδαῶν ἤ ἀνίκανων» (σ. 27).

Οἱ παραπάνω διαπιστώσεις ἑνός ἀθεϊστῆ διανοουμένου γιά τό θρησκευτικό φαινόμενο καί τήν ἀναγκαιότητα ἐπιστροφῆς τῆς διδασκαλίας του στά οὐδετερόθρησκα δημόσια σχολεῖα τῆς Γαλλίας, ἔχουν ἐξαιρετικό ἐνδιαφέρον. Ὅπως ἐπίσης καί τό γεγονός ὅτι τό γαλλικό κράτος, διά τοῦ ὑπουργοῦ Ἐθνικῆς Παιδείας, μετά ἀπό δύο αἰῶνες πλήρους ἐξοβελισμοῦ τῆς θρησκείας ἀπό τά δημόσια πράγματα καί τήν ἐκπαίδευση, ἀποφασίζει νά ἐπανεξετάσει τή στάση του στό θέμα τῆς διδασκαλίας τῶν θρησκευτικῶν.

Ἀναφέρει ὁ Ρ. Ντεμπρέ σέ μιά ἄλλη ἀποστροφή τοῦ λόγου του: «Πώς νά ἀνιχνεύσουμε τήν ἀνέκλητη περιπέτεια τῶν πολιτισμῶν χωρίς νά συνυπολογίσουμε τό ἴχνος πού ἄφησαν πίσω οἱ μεγάλες θρησκεῖες; Ἡ προσπάθεια γίνεται τόσο περισσότερο ἐπιβεβλημένη ὅσο τό παράδειγμα τῆς οἰκονομίας, οἱ νέες τεχνολογίες καί οἱ ἀναφορές στήν ἐπιχείρηση καί τή διοίκηση ἐπιβάλλονται ἤ προτείνονται σήμερα στούς μαθητές, ἐπειδή οἱ συνθῆκες τό ἐπιβάλλουν, ὡς ὁ μόνος καί ὁ ἔσχατος ὁρίζοντας» (σ. 26).
Συνεπῶς, ὅσα ἀκούγονται ἀπό τούς παρ᾽ ἡμῖν περί ἀναπροσαρμογῆς τοῦ δημοσίου σχολείου στά νέα δεδομένα τῆς πολυπολιτισμικότητας καί τῆς οἰκονομικῆς καί τεχνολογικῆς ἀνάπτυξης, δέν ἀναιροῦν ἀλλά ἐπιτείνουν τήν ἀδήρητη ἀνάγκη ἐφοδιασμοῦ τῶν μαθητῶν μέ τίς διαχρονικές ἀξίες τῆς ὀρθόδοξης χριστιανικῆς πίστης. Μ᾽ αὐτές καί μόνο θά μπορέσουν ἀφενός νά γνωρίσουν τό παρελθόν τους, νά κατανοήσουν καί νά ἑρμηνεύσουν τίς ρίζες τοῦ πολιτισμοῦ τους, κι ἀφετέρου νά διαλέγονται ἰσότιμα καί μετά λόγου γνώσεως μέ τά νέα ρεύματα, ἰδεολογικά, πολιτιστικά, θρησκευτικά, κ.ἄ., φορεῖς τῶν ὁποίων εἶναι καί οἱ οἰκονομικοί ἤ λοιποί μετανάστες, πού διαμορφώνουν νέα δεδομένα στήν πατρίδα μας καί ἀποτελοῦν, γιά κάποιους, τό ἄλλοθι τῶν προτεινόμενων ἀλλαγῶν.

Ἀπό αὐτήν τήν ἀφετηρία μπορεῖ νά ξεκινήσει ἕνας διαφορετικός, γόνιμος καί ἐποικοδομητικός διάλογος, πού στόχο θά ἔχει τή θωράκιση τῶν δικῶν μας γυμνασιοπαίδων καί λυκειοπαίδων μέ τά ἀγαθά μιᾶς ὁλοκληρωμένης ἐκπαίδευσης, ὡς προσέγγισης τῆς πλούσιας ἑλληνορθόδοξης παράδοσης μας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ δομικό στοιχεῖο τῆς ἰδιοπροσωπείας μας καί ἀπαραίτητο ἐφόδιο γιά τήν ἰσότιμη καί ὁμαλή ἔνταξη τῶν παιδιῶν μας στό Εὐρωπαϊκό καί παγκόσμιο γίγνεσθαι.

Ἄν τά Ἑλληνόπουλα δέ μάθουν πρῶτα τό δικό τους πολιτισμό, τή δική τους γλώσσα, τή δική τους θρησκευτική πίστη, τίς δικές τους παραδόσεις, τότε πώς θά σταθοῦν μέ κριτικό πνεῦμα καί γόνιμη σκέψη ἀπέναντι στίς παραδόσεις καί τόν πολιτισμό τῶν ἄλλων; Μέ ποιό μέτρο θά μετρήσουν καί μέ ποιό κώδικα ἀξιῶν θά ἀξιολογήσουν; Κινδυνεύουμε νά φτάσουμε στό σημεῖο νά θυμίζει ἡ ἐκπαίδευση καί οἱ ἐκπαιδευόμενοι μας τό διάλογο τοῦ Ὀδυσσέα μέ τό γίγαντα Πολύφημο: ὅταν ο μονόφθαλμος γίγας τόν ρώτησε «ἐσύ ποιός εἶσαι;», πῆρε ἀπό τόν πολυμήχανο Ἕλληνα τήν ἀπάντηση: «Οὕτις ἐμοί γ᾽ ὄνομα... Κανένας τ᾽ ὄνομά μου, Κανένα μέ φωνάζουνε».
Ἀποψιλώνοντας τήν ὑποχρεωτική ἐκπαίδευση ἀπό κάθε ἀναφορά στά δομικά στοιχεῖα πού συναποτελοῦν τό Ἑλληνικό ἔθνος, κατά Ἡρόδοτον, δηλαδή τό ὅμαιμον, τό ὁμόθρησκον, τό ὁμότροπον καί τό ὁμόγλωσσον, ὁδηγοῦμε τούς Ἕλληνες μαθητές, τόσο στή σχέση τους μέ τίς ἱστορικές ρίζες τους ὅσο καί στή διαλεκτική τους μέ τό σύγχρονο κόσμο, στό ἐπικίνδυνο παιχνίδι τοῦ Ὀδυσσέα μέ τόν Πολύφημο. Στά ἐρωτήματα «ποιοί εἴστε, ἀπό πού κατάγεστε, τί πιστεύετε» θά ἀπαντοῦν «ὁ κανένας, ἀπ᾽ τό πουθενά καί στό τίποτα». Εἶναι ἄραγε αὐτός ὁ ρόλος τῆς παιδείας; Κανένας πρόγονος, καμία πίστη, καμία ἱστορία γιά τά ἑλληνόπουλα; Ἤ μήπως πρόκειται γιά τήν παθολογία μιᾶς ἱστορικῆς καί πολιτιστικῆς ἀμνησίας; Ὁπωσδήποτε δέν ἔχουμε αὐτό τό δικαίωμα, νά παίζουμε μέ τήν αὐτογνωσία τῶν παιδιῶν μας καί νά ἀμβλύνουμε τή μνήμη τους.

Ἀπό τήν ἄλλη πλευρά, ὁ μύθος πού συχνά ἀκούγεται καί τόν ἐπικαλοῦνται οἱ θιασῶτες τῶν σαρωτικῶν ἀλλαγῶν στήν ἐκπαίδευση, εἶναι πώς εἴμαστε οὐραγοί στήν Εὐρώπη καί μείναμε πολύ πίσω στίς ἀντιλήψεις μας περί τά θρησκευτικά, σέ ἀντίθεση μέ τούς προοδευτικούς καί ἀνοιχτόμυαλους ἑταίρους μας. Εἶναι ὅμως ἔτσι;

Ἄν μελετήσουμε τά ἐκπαιδευτικά δεδομένα στήν Εὐρώπη, θά δοῦμε ὅτι στήν Ἰρλανδία, ὅπου τό Σύνταγμα ἀποδίδει τιμή στήν Ἁγία Τριάδα, ἡ διδασκαλία αὐτή εἶναι ὁμολογιακή καί ὑποχρεωτική. Στήν Ἰσπανία, ὅπου στήν πραγματικότητα πρόκειται γιά κατήχηση, γίνεται ἀπό καθηγητές πού ἐπιλέγονται ἀσφαλῶς ἀπό τή δημόσια διοίκηση ἀλλά ἀπό ἕναν κατάλογο ὑποψηφίων πού παρουσιάζει ἡ Καθολική Ἐπισκοπή, ἔχει γίνει δέ προαιρετική. Στήν Πορτογαλία, παρά τή διακηρυγμένη ἀρχή τῆς οὐδετερότητας, τή θρησκευτική διδασκαλία ἀναλάμβανε στά δημόσια σχολεῖα ἡ Καθολική Ἐκκλησία. Στή Δανία, ὅπου ἡ ἐθνική Ἐκκλησία εἶναι ἡ λουθηρανική, δέν ὑπάρχει κατήχηση ἀλλά, σέ κάθε βαθμίδα τοῦ «λαϊκοῦ σχολείου», ἕνα μή ὑποχρεωτικό μάθημα «γνώσης τοῦ χριστιανισμοῦ». Στή Γερμανία, ὅπου ἡ ἐκπαίδευση ποικίλλει ἀνάλογα μέ τά Lander, (ὁμόσπονδα κρατίδια), ἡ χριστιανική θρησκευτική διδασκαλία ἀποτελεῖ μέρος τῶν ἐπίσημων προγραμμάτων, συχνά ὑπό τόν ἔλεγχο τῶν Ἐκκλησιῶν, οἱ δέ βαθμοί τῶν θρησκευτικῶν ὑπολογίζονται γιά τόν προβιβασμό στήν ἑπόμενη τάξη. Στό Βέλγιο, τά κρατικά ἱδρύματα ἐπιτρέπουν μιά ἐπιλογή ἀνάμεσα στό μάθημα τῶν θρησκευτικῶν καί ἕνα μάθημα ἠθικῆς μή ὁμολογιακοῦ χαρακτήρα. Στή Ρουμανία, τή Σουηδία, τήν Πολωνία, τή Μάλτα, τό μάθημα εἶναι ὑποχρεωτικό γιά ὅλες τίς βαθμίδες τῆς Παιδείας. Συνεπῶς, κατά τό Ρ. Ντεμπρέ: «δέν ὑπάρχει εὐρωπαϊκή νόρμα ἐπί τοῦ προκειμένου, κάθε συλλογική νοοτροπία διαχειρίζεται μέ τό μικρότερο δυνατό κόστος τήν ἱστορική κληρονομιά της....» (σελ. 46).

Συνοψίζοντας, ἐπισημαίνουμε ὅτι τό σχολεῖο δέν εἶναι καί δέν χρειάζεται νά γίνει ἕνα σύγχρονο ψηφιακό φροντιστήριο παροχῆς χρησιμοθηρικῶν γνώσεων. Μία παιδεία χωρίς θρησκευτικό μάθημα, ψυχοπαιδαγωγικοῦ χαρακτήρα, ὥστε νά ἀπευθύνεται στόν ὅλο ἄνθρωπο, καί ὄχι μόνο στίς μεθόδους βελτίωσης τῶν δεξιοτήτων του καί τῶν ἐγκυκλοπαιδικῶν γνώσεών του, δημιουργεῖ κενά στήν πρόσληψη τῆς ἱστορίας καί τοῦ πολιτισμοῦ, καί ἀφήνει ἔξω κάθε προβληματισμό γιά ἀξίες καί νόημα στή ζωή. Ἕνας τέτοιος σχολικός μονοφυσιτισμός καί ἐκπαιδευτικός μονοενεργητισμός, ὅταν μάλιστα μέ δογματισμό ἐπιχειρεῖται ἡ ἐπιβολή τοῦ ἄνωθεν, κάθε ἄλλο παρά συμβάλλει στήν ἐκπλήρωση τῆς ἀποστολῆς τοῦ σχολείου στό σύγχρονο κόσμο.

Ὁ ἐπίλογος ἀνήκει στόν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη, καί ὁ ἔχων ὤτα ἀκούειν, ἀκουέτω... «Ἄγγλος ἤ Γερμανός ἤ Γάλλος δύναται νά εἶναι κοσμοπολίτης ἤ ἀναρχικός ἤ ἄθεος ἤ ὅ,τιδήποτε. Ἔκαμε τό πατριωτικόν χρέος του, ἔκτισε μεγάλην πατρίδα. Τώρα εἶναι ἐλεύθερος νά ἐπαγγέλλεται, χάριν πολυτελείας, τήν ἀπιστίαν καί τήν ἀπαισιοδοξίαν. Ἀλλά Γραικύλος τῆς σήμερον, ὅστις θέλει νά κάμῃ δημοσία τόν ἄθεον ἤ τόν κοσμοπολίτην, ὁμοιάζει μέ νᾶνον ἀνορθούμενον ἐπ᾽ ἄκρων ὀνύχων καί τανυόμενον νά φθάσῃ εἰς ὕψος καί φανῇ καί αὐτός γίγας. Τό ἑλληνικόν ἔθνος, τό δοῦλον, ἀλλ᾽ οὐδέν ἧττον καί τό ἐλεύθερον, ἔχει καί θά ἔχῃ διά παντός ἀνάγκην τῆς θρησκείας του».

Περισσότερα...