Follow @pistosgr

Βρίσκεστε εδώ:

Πάθη

  • Ζήλια: ἕνα ἀρνητικό καί διαβρωτικό συναίσθηµα

    Ζήλια εἶναι τό δυσάρεστο συναίσθηµα πού νιώθει κανείς ἀπέναντι σέ κάποιον πού πλεονεκτεῖ ἤ πού ἐπιτυγχάνει κάτι ἀξιόλογο ἤ κατέχει κάτι πού δέν ἔχει ὁ ἴδιος. Ἄν ζητούσαµε ἀπό ἕνα παιδί νά ζωγραφίσει τή ζήλια θά τοποθετοῦσε πάνω στό κεφάλι της ἕνα τεράστιο µάτι πού θά ἔψαχνε νά βρεῖ ἐχθρούς ἐκεῖ πού δέν ὑπάρχουν. Ὅταν ζηλεύει κάποιος κοιτᾶ πάντα µέ λοξό µάτι, τό στόµα του γίνεται µία γραµµή ἀπ’ τό σφίξιµο καί συστρέφει τά χέρια.

     Τό συναίσθηµα αὐτό σέ κάνει νά νοµίζεις ὅτι οἱ ἄλλοι δέ σ’ ἀγαποῦν ἤ ὅτι ἀγαποῦν κάποιον ἄλλο περισσότερο ἀπό ἐσένα. Ἄν ἡ ζήλια ὁδηγήσει σέ φθόνο τότε χαρακτηρίζεται ὡς ζηλοφθονία. Ἡ λέξη φθόνος εἶναι κακόσηµη. ∆ηλώνει τή λύπη καί τό µίσος κατά τῶν ἄλλων, ὅταν ἔχουν περισσότερα ἀγαθά ἤ προσόντα ἀπό ἐµᾶς τούς ἴδιους. Φθονοῦµε καί ζηλεύουµε τούς ἄλλους γιά τόν πλοῦτο τους, γιά τήν ὀµορφιά, τήν ὑγεία τους, τήν ἐξυπνάδα, τή µόρφωσή τους, τήν εὐτυχία τους. «Λύπη τῆς τοῦ πλησίον εὐπραγίας ὁ φθόνος», λέει ὁΜέγας Βασίλειος.
     
    Μέ τό φθόνο ἡ καρδιά τῶν ἀνθρώπων σκληραίνει. Ὅταν κάποιος νιώθει φθόνο ζαρώνει τά φρύδια, τό δέρµα του γίνεται πράσινο, σφίγγει καί στραβώνει τό στόµα, κλείνει τίς γροθιές του.
    Τό παραπάνω συναίσθηµα εἶναι ἀπό τά πιό ἐπικίνδυνα καί καταστροφικά πού κάνουν τόν ἄνθρωπο µοναχικό καί δυστυχισµένο. Ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει: «Ὁ φθόνος κατατρώγει τήν ψυχήν, ὅπως ἡ σκουριά καταστρέφει τόν σίδηρον» καί ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος συµπληρώνει: «Ὁ φθόνος τήκει τούς ἔχοντας». Συνήθως ὁ φθονερός ἄνθρωπος δέν κάνει τίποτα γιά νά ἀποκτήσει τά ἀγαθά ἤ τά προσόντα πού ἔχουν οἱ ἄλλοι, οὔτε ὅταν ὑπάρχει ἡ δυνατότητα νά τά ἀποκτήσει. Ἁπλῶς λυπᾶται καί ἀντιπαθεῖ. Βασανίζεται ἀπό τό ὀλέθριο αὐτό πάθος καί δέ δοκιµάζει χαρά στή ζωή του.
     
    Κανένας δέν εἶναι ἀπαλλαγµένος ἀπό τό συναίσθηµα τοῦ φθόνου. Ἡ ζήλια µπορεῖ νά ὁδηγήσει στήν ἅµιλλα «ἐπί καλῷ», εἰς βάρος κάποιου. Νά ἀποτελέσει κίνητρο πού θά µᾶς σπρώξει σέ προσπάθεια γιά νά φτάσουµε στό ὕψος τῶν ἄλλων. Ἄν ἡ ζήλια γίνει φθόνος, τότε εἶναι ἕνα ἀρνητικό καί διαβρωτικό συναίσθηµα. Στήν περίπτωση αὐτή πιστεύουµε ὅτι δέν µποροῦµε µέ τήν προσωπική µας προσπάθεια καί τήν ὑποµονή νά πραγµατοποιήσουµε τίποτα ἀξιόλογο καί τό µόνο πού µᾶς µένει εἶναι νά µισοῦµε αὐτούς πού βρίσκονται σέ πιό πλεονεκτική θέση, νά λυπούµαστε γιά τήν ἀνεπάρκεια καί τήν κατωτερότητά µας. Νά διαβάλλουµε καί νά συκοφαντοῦµε τούς συνανθρώπους µας θέλοντας νά βλάψουµε τήν ὑπόληψή τους καί νά κλονίσουµε τήν ἐµπιστοσύνη τῶν ἄλλων πρός αὐτούς. Ὁ φθόνος ὁδήγησε τόν Κάιν νά σκοτώσει τόν ἀδελφό του Ἄβελ.
     
    Ὁ φθόνος ἔκανε τά ἀδέλφια τοῦ Ἰωσήφ νά τόν πουλήσουν στούς Ἰσµαηλίτες. Τό ὀλέθριο αὐτό συναίσθηµα κυρίευσε τόν Σαούλ νά καταδιώκει τό ∆αβίδ και τούς Φαρισαίους γιά νά σταυρώσουν τό Σωτήρα Χριστό. «∆ιά φθόνον…. (Ματθ. κζ΄ 18). Ὁ φθόνος εἶναι τό δυσάρεστο συναίσθηµα πού ἀποτελεῖ διαρκῆ καί ἀστείρευτη πηγή δυστυχίας γιά τόν ἄνθρωπο.
     
    Ζήλια μεταξύ ἀδελφιῶν
     Ὁ ἐρχοµός ἑνός νέου παιδιοῦ στήν οἰκογένεια δηµιουργεῖ προβλήµατα ζήλιας, µεταξύ τοῦ µεγαλύτερου καί τοῦ νέου παιδιοῦ. Τό µεγαλύτερο παιδί νιώθει ὅτι κάτι χάνει µέ τόν ἐρχοµό τοῦ ἀδελφιοῦ του. Ἀρχίζει νά µοιράζεται τήν προσοχή καί τήν ἀγάπη τῶν γονιῶν του. Ἡ ἡλικία τῶν παιδιῶν παίζει σηµαντικό ρόλο. Ἀνάλογα µέ τό ἐπίπεδο ἀντίληψής τους οἱ γονεῖς µποροῦν νά µιλοῦν στό µεγαλύτερο παιδί τους γιά τή γέννηση καί τόν ἐρχοµό τοῦ νέου µέλους τῆς οἰκογένειας. Τό µεγαλύτερο παιδί συµµετέχει στίς προετοιµασίες (στολισµός δωµατίου, κούνια, ροῦχα) γιά τό νέο παιδί. ∆έ νιώθει ὅτι παραµερίζεται ἤ ὅτι χάνει κάτι. Στήν περίπτωση πού κοιµᾶται ἀκόµη σέ παιδικό κρεβατάκι καλό εἶναι νά τοῦ δοθεῖ ἕνα κανονικό κρεβάτι. Νιώθει χαρά καί συνδέει µέ θετικά γεγονότα τόν ἐρχοµό τοῦ νέου παιδιοῦ. Οἱ παραπάνω κινήσεις βοηθοῦν τά µεγαλύτερα παιδιά στό νά κατανοήσουν ὅτι ἡ προσοχή καί ἡ ἀγάπη πού δίνονται πρός αὐτά δέ µειώνονται.
     
    Ἡ ζήλια µεταξύ ἀδελφιῶν εἶναι σύνηθες φαινόµενο. Κάποτε τό µεγαλύτερο παιδί ἐπιστρέφει σέ συµπεριφορές πού εἶχε ὅταν ἦταν σέ πιό µικρή ἡλικία (ἀλλαγή τρόπου ὁµιλίας, πιπίλισµα δαχτύλου, νυχτερινή ἐνούρηση κ.λ.π.). Τά φαινόµενα αὐτά εἶναι παροδικά. Οἱ γονεῖς πρέπει νά τά ἀποδέχονται καί νά τά ἀντιµετωπίζουν µέ ὑποµονή καί ἀγάπη. Ὁ ρόλος τῶν γονιῶν εἶναι
    εἶναι καθοριστικός στή γένεση ἀλλά καί στήν ἀντιµετώπιση τοῦ προβλήµατος. Ὑπάρχουν περιπτώσεις πού ἡ ζήλια γίνεται ἀντιπαλότητα. Ἐµφανίζονται φαινόµενα βίας καί κακοποίησης τοῦ ἑνός παιδιοῦ ἀπό τό ἄλλο. Συνήθως κακοποιεῖ τό µεγαλύτερο σέ ἡλικία ἤ τό δυνατότερο σωµατικά παιδί. Ἡ οἰκογένεια τότε θά πρέπει νά ζητήσει βοήθεια ἀπό εἰδικούς ψυχολόγους. Οἱ πιθανότητες γιά σοβαρά προβλήµατα λόγω ζήλιας ἐλαχιστοποιοῦνται στίς οἰκογένειες πού ὑπάρχουν ἰσότιµη ἀντιµετώπιση τῶν παιδιῶν, σεβασµός καί ἐκτίµηση στήν προσωπικότητα καί τίς ἰδιαιτερότητες τοῦ κάθε µέλους τῆς οἰκογένειας.
     
     
    Δῶστε ἐνθάρρυνση. Μήν ἐπαινεῖτε
    Μέ τήν πρώτη µατιά ὁ ἔπαινος καί ἡ ἐνθάρρυνση µοιάζουν. Καί τά δυό συγκεντρώνουν τήν προσοχή στή θετική συµπεριφορά. ∆ιαφέρουν ὡς πρός τό σκοπό καί τό ἀποτέλεσµα. Ὁ ἔπαινος εἶναι εἶδος ἀνταµοιβῆς πού καλλιεργεῖ ἕνα αἴσθηµα ἀνταγωνισµοῦ. ∆ίνεται ὅταν κερδίζουµε ἤ ὅταν εἴµαστε καλύτεροι. Ἡ ἐνθάρρυνση δίνεται γιά τήν προσπάθεια ἤ γιά τή βελτίωση, ὅσο µικρή κι ἄν εἶναι αὐτή. Ὁ γονιός πού ἐνθαρρύνει δέν ἐνδιαφέρεται νά συγκρίνει τό παιδί του µέ τούς ἄλλους. Ἐνδιαφέρεται ὥστε τό παιδί νά δεχτεῖ τόν ἑαυτό του, νά ἀντιµετωπίσει τίς δυσκολίες µέ θάρρος, νά νιώσει ὅτι ἀξίζει (αὐτοεκτίµηση). Νά πιστέψει ὅτι µέ προσωπική προσπάθεια καί ὑποµονή µπορεῖ νά ἀποκτήσει ἀγαθά καί προσόντα. ∆έ µισεῖ αὐτούς πού βρίσκονται σέ πιό πλεονεκτική θέση οὔτε λυπᾶται γιά τήν ἀνεπάρκεια καί τήν κατωτερότητά του.
     
    Φράσεις πού δείχνουν παραδοχή:
    «Μοῦ ἀρέσει ὁ τρόπος πού ἀντιµετωπίζεις τό πρόβληµα». «Πόσο ὡραία στόλισες τήν κούνια τοῦ ἀδελφοῦ σου!»
    Φράσεις πού δείχνουν ἐµπιστοσύνη:
    «Εἶµαι σίγουρη ὅτι θά τά καταφέρεις!». «Θά βρεῖς ἕνα τρόπο ν’ ἀπασχολήσεις τό ἀδερφάκι σου, ὅσο θά ἑτοιµάζω τό φροῦτο του».
    Φράσεις πού συγκεντρώνουν τήν προσοχή στή συνεισφορά, στά θετικά σηµεῖα, στήν ἐκτίµηση:
    «Εὐχαριστῶ γιά τή βοήθειά σου. Ἐκτιµῶ ἀληθινά τό ὅτι ἔπαιξες µέ τό ἀδελφάκι σου, γιατί µέ διευκόλυνες πολύ στό νά ἑτοιµάσω τό φαγητό σας!»
    Φράσεις πού ἀναγνωρίζουν τήν προσπάθεια καί τή βελτίωση:
    «Ἴσως νοµίζεις ὅτι δέν τά κατάφερες ὅσο θά ἤθελες. Ἐγώ ὅµως βλέπω πόσο πολύ ἔχεις προχωρήσει!!!»
     
    Τά παιδιά θέλουν πάντα περισσότερα
    Γιά νά συνειδητοποιήσουν τά παιδιά τήν ἐσωτερική τους ἱκανότητα νά εἶναι εὐτυχισµένα, χρειάζεται ν’ ἀποκτήσουν σαφῆ γνώση ὅτι δέ µποροῦν νά ἔχουν πάντα ἐκεῖνο πού θέλουν. Ὅταν συνειδητοποιήσουν τήν ἀνάγκη τους γιά ἀγάπη ἀρχίζουν ν’ ἀντιλαµβάνονται ὅτι µποροῦν νά εἶναι εὐτυχισµένα, ἀκόµα κι ἄν δέν ἀποκτήσουν ὅλα ὅσα ἐπιθυµοῦν. Καταλαβαίνουν ὅτι δέ χρειάζεται νά τά ἀποκτήσουν ὅλα µεµιᾶς.Ἔτσι µαθαίνουν τήν ἀναβολή τῆς «ἄµεσης ἱκανοποίησης».
     
    Ὅταν ἕνα παιδί ζητᾶ περισσότερα καί δέν τά ἐξασφαλίζει αἰσθάνεται πολύ δυστυχισµένο. Ζηλεύει τά παιδιά πού ἱκανοποιοῦνται ὅλες οἱ ἐπιθυµίες τους καί ὑποφέρει ἀναγνωρίζοντας σέ
    ἄλλα παιδιά προσόντα (σωµατική ὀµορφιά, ἐξυπνάδα) πού τό ἴδιο δέ διαθέτει. Ἡ ἀναβολή τῆς ἄµεσης ἱκανοποίησης εἶναι µία ἀπό τίς σηµαντικότερες ἱκανότητες πού εἶναι ἀναγκαῖο ν’
    ἀποκτήσουµε. Τό νά µάθουµε νά ζητᾶµε περισσότερα καί ἐντούτοις νά εἴµαστε εὐτυχισµένοι µ’ ὅσα ἤδη ἔχουµε εἶναι µεγάλο προσόν. Βοηθώντας τά παιδιά ν’ ἀπελευθερώνουν τό ἀρνητικό συναίσθηµα τῆς ζήλιας µᾶς δίνεται ἡ εὐκαιρία µέ συζήτηση νά τά βοηθήσουµε νά συνειδητοποιήσουν, ὅτι µποροῦν νά εἶναι εὐτυχισµένα κάθε στιγµή, ἀκόµα κι ἄν δέν ἔχουν ὅσα θέλουν ἤ τά πράγµατα δέν ἔρχονται πάντα ἔτσι, ὅπως τά ἐπιθυµοῦν. Ὅταν τά παιδιά ἔχουν µάθει νά ζητοῦν περισσότερα, ἀλλά ἔχουν κατανοήσει ὅτι ὀφείλουν νά εἶναι ὑποµονετικά καί νά ἐκτιµοῦν ὅσα ἔχουν, δέ ζηλεύουν, δέν ὑποφέρουν, ἀλλά εἶναι κατάλληλα ἐξοπλισµένα γιά ν’ ἀντιµετωπίσουν τίς προκλήσεις τῆς ζωῆς. Μέ ἀνοιχτό τό µυαλό καί τήν καρδιά ὀνειρεύονται καί διεκδικοῦν. Τά µάτια τους δέ «στέκονται» σέ ὅσα ἔχουν οἱ ἄλλοι. Ἔχουν πεποίθηση στίς ἱκανότητές τους νά πετύχουν περισσότερα. «Ἄν οἱ γονεῖς κάνουν τό καλύτερο
    πού µποροῦν γι’ αὐτά ὁ Θεός θά κάνει τά ὑπόλοιπα».
     
    τῆς Παρασκευῆς Μαντικοῦ, δασκάλα\
    Από το περιοδικό της Ι. Μ. Ρόδου ''Η ΟΔΟΣ''

Δημοφιλη αρθρα

Λογοι